หลักพื้นฐานของการปฏิบัติธรรม
เพื่อค้นหาความจริง (คำตอบ) ของชีวิต และความพ้นทุกข์
ไม่ว่าคุณจะเป็นพระภิกษุ สามเณร หรือคนธรรมดาที่กำลังใช้ชีวิตอยู่ในสังคม หากต้องการค้นหาความจริงของชีวิต เข้าใจเหตุแห่งทุกข์ และเดินไปสู่ความพ้นทุกข์ จุดเริ่มต้นของการปฏิบัติธรรมไม่ใช่เรื่องลึกลับ ไม่ใช่การแสวงหาปาฏิหาริย์ แต่คือการกลับมาเรียนรู้และฝึกฝนตัวเองอย่างจริงจัง
อันดับแรก ต้องเริ่มจากการมี พรหมวิหาร 4 ได้แก่ เมตตา ความปรารถนาให้ผู้อื่นมีความสุข กรุณา ความปรารถนาให้ผู้อื่นพ้นจากทุกข์ มุทิตา ความยินดีเมื่อเห็นผู้อื่นได้ดี และอุเบกขา การรู้จักวางใจเป็นกลางด้วยปัญญา ไม่ลำเอียง ไม่ปล่อยให้อคติหรืออารมณ์ครอบงำจิตใจ
จากนั้นต้องรักษา ศีล 5 ให้บริสุทธิ์ และฝึกฝนตนเองตามหลัก กุศลกรรมบถ 10 คือไม่ทำความชั่วทั้งทางกาย วาจา และใจ พร้อมทั้งมีหิริโอตตัปปะ รู้จักละอายต่อการทำความชั่ว และเกรงกลัวต่อผลของความชั่ว มีสติรู้จักแยกแยะว่าอะไรถูก อะไรผิด อะไรเป็นกุศล อะไรเป็นอกุศล และไม่ปล่อยให้ความโลภ ความโกรธ หรือความหลงนำพาชีวิตไปในทางที่ผิด
การปฏิบัติธรรมไม่ใช่เพียงการนั่งสมาธิ สวดมนต์ เข้าวัด หรือฟังธรรม แต่คือการฝึกตัวเองในทุกสถานการณ์ของชีวิต ไม่ว่าจะอยู่ที่บ้าน ที่ทำงาน บนท้องถนน หรืออยู่ร่วมกับผู้คน เราต้องฝึกไม่เบียดเบียน ไม่เอาเปรียบ ไม่พูดทำร้ายผู้อื่น ไม่ยินดีกับความทุกข์ของใคร และรู้จักรับผิดชอบต่อการกระทำของตนเอง
เพราะคนที่ยังทำร้ายผู้อื่น ยังเอาเปรียบคนอื่น ยังปล่อยให้กิเลสครอบงำ แต่กลับคิดว่าตนเองกำลังปฏิบัติธรรมอย่างสูงส่ง ย่อมต้องกลับมาทบทวนตัวเองให้มากกว่าการตัดสินผู้อื่น
แก่นของการปฏิบัติธรรม คือ การลดละกิเลส ลดการเบียดเบียน สร้างความดี และพัฒนาปัญญาให้เห็นความจริงตามที่สิ่งต่าง ๆ เป็น เมื่อมีพื้นฐานที่ถูกต้อง จึงค่อยฝึกสติ สมาธิ และปัญญาให้ลึกซึ้งยิ่งขึ้น เพื่อเรียนรู้เหตุเกิดแห่งทุกข์ การดับทุกข์ และหนทางดำเนินไปสู่ความหลุดพ้น
อย่าเพิ่งถามว่าตนเองปฏิบัติธรรมได้สูงแค่ไหน แต่จงถามตัวเองทุกวันว่า วันนี้เรามีเมตตาทางกาย ทางวาจา และทางใจมากขึ้นหรือไม่ เบียดเบียนผู้อื่น สัตว์อื่นน้อยลงหรือไม่ รู้เท่าทันกิเลสของตัวเองมากขึ้นหรือไม่ และเข้าใจความจริงของชีวิตมากกว่าเมื่อวานหรือเปล่า
เพราะการแสวงหาความพ้นทุกข์ ต้องเริ่มจากการลงมือเปลี่ยนแปลงตัวเอง ไม่ใช่เพียงการแสวงหาคำตอบจากภายนอก แต่คือการเรียนรู้ความจริงภายในใจ ด้วยศีล สมาธิ และปัญญา บนเส้นทางแห่งพระธรรมอย่างถูกต้อง
แสดงโดยธรรมาจารย์ เต้าฝ่า
วัดกวงหมิงซัน
เมืองไทเป ประเทศไต้หวัน
